I. W przypadku krzywdzenia dziecka przez osobę ze środowiska rodzinnego
1. W przypadku uzyskania przez pracownika informacji, że dziecko/małoletni jest krzywdzony, pracownik ma obowiązek sporządzenia notatki służbowej i przekazania uzyskanej informacji Dyrektorowi. Dyrektor wzywa rodziców dziecka, którego krzywdzenie podejrzewa i informuje ich
o podejrzeniach. Dyrektor powinien sporządzić opis sytuacji rodzinnej dziecka na podstawie rozmów z dzieckiem i rodzicami. Wzór notatki stanowi załącznik nr 5 do niniejszych Standardów;
2. W przypadku gdy wyżej wymienione kroki okażą się nieskuteczne, a pracownicy oraz Dyrektor nadal posiadają przeświadczenie, iż dziecko/małoletni może doznawać krzywdy w środowisku rodzinnym, Dyrektor ma obowiązek powiadomić o tym: pomoc społeczną, policję w celu podjęcia przez te instytucje działań w ramach swoich obowiązków służbowych;
3. Szczególną czujność należy zachować w sytuacji, gdy dziecko/małoletni nie jest objęte opieką i wsparciem żadnych instytucji. Jest to dziecko/małoletni, który może być pozostawiony samo sobie i problem jego krzywdzenia może zostać niezauważony. Składając zawiadomienie (telefonicznie, pisemnie, ustnie, mailowo) uruchamia się procedury chroniące dziecko/małoletniego. Złożenie zawiadomienia nie wymaga zgody rodziców lub opiekunów krzywdzonego dziecka/małoletniego;
4. Wszyscy pracownicy biblioteki którzy powzięli informację o krzywdzeniu dziecka/małoletniego lub informacje z tym związane, są zobowiązani do zachowania tych informacji w tajemnicy, wyłączając informacje przekazywane uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych;
5. W przypadku podejrzenia, że życie dziecka/małoletniego jest zagrożone lub grozi mu ciężki uszczerbek na zdrowiu, należy niezwłocznie poinformować odpowiednie służby (policja, pogotowie ratunkowe), dzwoniąc pod numer 112 lub 999 (pogotowie).
II. W sytuacji krzywdzenia dziecka/małoletniego przez pracownika jednostki
1. Osoba podejrzewająca krzywdzenie dziecka/małoletniego przez pracownika zgłasza problem Dyrektorowi, a w przypadku jego nieobecności upoważnionemu pracownikowi;
2. Dyrektor odsuwa pracownika od bezpośredniej pracy z dziećmi/małoletnimi do czasu wyjaśnienia zdarzenia;
3. Dyrektor przeprowadza rozmowę z dzieckiem/małoletnim, jego rodzicami i innymi osobami mającymi lub mogącymi mieć wiedzę o zdarzeniu,
i o sytuacji osobistej (rodzinnej, zdrowotnej) dziecka/małoletniego. Dyrektor stara się ustalić przebieg zdarzenia, ale także wpływ zdarzenia na zdrowie psychiczne i fizyczne dziecka/małoletniego;
4. Dyrektor organizuje spotkanie/a z rodzicami/opiekunami dziecka/małoletniego, którym przekazuje informacje o potrzebie/możliwości skorzystania ze specjalistycznego wsparcia, w tym u innych organizacji lub służb;
5. W przypadku, gdy wobec dziecka/małoletniego popełniono przestępstwo, Dyrektor składa zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa we właściwej miejscowo jednostce policji lub prokuraturze; W przypadku gdy pracownik dopuścił się wobec dziecka/małoletniego innej formy krzywdzenia niż popełnienie przestępstwa na jego szkodę, Dyrektor powinien zbadać wszystkie okoliczności sprawy, w szczególności wysłuchać pracownika/współpracownika podejrzewanego o krzywdzenie dziecka/małoletniego oraz innych świadków zdarzenia. W sytuacji, gdy naruszenie dobra dziecka/małoletniego jest znaczne, w szczególności, gdy doszło do dyskryminacji lub naruszenia godności d dziecka/małoletniego, należy rozważyć rozwiązanie stosunku pracy z osobą, która dopuściła się krzywdzenia.
III. W sytuacji krzywdzenia dziecka przez rówieśników
1. W przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka/małoletniego przez inne dziecko/małoletniego przebywające w Bibliotece (np. na zajęciach grupowych) należy przeprowadzić rozmowę z dzieckiem/małoletnim podejrzewanym o krzywdzenie oraz jego rodzicami/opiekunami, a także oddzielnie z dzieckiem/małoletnim poddawanym krzywdzeniu i jego rodzicami/opiekunami. Ponadto należy porozmawiać z innymi osobami mającymi wiedzę o zdarzeniu. W trakcie rozmów należy dążyć, do ustalenia przebiegu zdarzenia, a także wpływu zdarzenia na zdrowie psychiczne
i fizyczne dziecka/małoletniego krzywdzonego;
2. Wspólnie z rodzicami/opiekunami dziecka/małoletniego krzywdzącego należy opracować plan naprawczy, celem zmiany niepożądanych zachowań;
3. Z rodzicami/opiekunami dziecka/małoletniego poddawanego krzywdzeniu należy opracować plan zapewnienia mu bezpieczeństwa, włączając w ten plan sposoby odizolowania go od źródeł zagrożenia;
4. W trakcie rozmów należy upewnić się, że dziecko/małoletni podejrzewany o krzywdzenie innego dziecka/małoletniego samo nie jest krzywdzone przez rodziców/opiekunów, innych dorosłych bądź inne dzieci/małoletnich. W przypadku potwierdzenia takiej okoliczności, należy podjąć interwencję, także w stosunku do tego dziecka/małoletniego;
5. Jeżeli osobą podejrzewaną o krzywdzenie jest małoletni w wieku od 13 do 17 lat, a jego zachowanie stanowi czyn karalny, należy ponadto poinformować właściwy miejscowo sąd rodzinny lub policję poprzez pisemne zawiadomienie;
6. Jeżeli osobą podejrzewaną o krzywdzenie jest małoletni powyżej lat 17, a jego zachowanie stanowi przestępstwo, wówczas należy poinformować właściwą miejscowo jednostkę policji lub prokuratury poprzez pisemne zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
IV. Procedura ochrony dzieci/małoletnich przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w sieci Internet oraz utrwalonymi w innej formie
W przypadkach wystąpienia incydentu naruszenia bezpieczeństwa, zwłaszcza wobec naruszenia prawa, działania Biblioteki cechuje otwartość
w działaniu, szybka identyfikacja problemu - określenie szkodliwych lub niezgodnych z prawem zachowań i jego rozwiązywanie adekwatnie do poziomu zagrożenia, jakie wywołało w Bibliotece. Dyrektor oraz pracownicy w swoich działaniach uwzględniają kontekst indywidualnych przypadków, środowiskowe tło oraz reagują adekwatnie do poziomu odpowiedzialności i winy dziecka/małoletniego. Informacja o tym, że
w Bibliotece doszło do cyberprzemocy, może pochodzić z różnych źródeł. Osobą zgłaszającą fakt prześladowania może być poszkodowane dziecko/małoletni, jego rodzice lub inne dzieci/małoletni - świadkowie zdarzenia, pracownicy.
Sposób postępowania:
1. Osoba posiadająca wiedzę o zajściu powinna przekazać informację Dyrektorowi;
2. Do zadań jednostki należy ustalenie okoliczności zdarzenia i ewentualnych świadków. Dyrektor powinien dokonać analizy zdarzenia
i zaplanować dalsze działania;
3. Dyrektor lub osoby przez niego wyznaczone, o ile to możliwe, zabezpieczają dowody i ustalają tożsamość sprawcy cyberprzemocy.
Zabezpieczenie dowodów:
1. Wszelkie dowody cyberprzemocy powinny zostać zabezpieczone i zarejestrowane. Należy zanotować datę i czas otrzymania materiału, treść wiadomości oraz, jeśli to możliwe, dane nadawcy (nazwę użytkownika, adres e-mail, numer telefonu komórkowego itp.) lub adres strony www, na której pojawiły się szkodliwe treści czy profil;
2. Zabezpieczenie dowodów nie tylko ułatwi dalsze postępowanie dostawcy usługi (odnalezienie sprawcy, usunięcie szkodliwych treści
z serwisu), ale również stanowi materiał, z którym powinny zapoznać się wszelkie zaangażowane w sprawę osoby: Dyrektor, pracownicy Biblioteki, rodzice, policja, jeśli doszło do złamania prawa;
3. Biblioteka podejmuje działania mające na celu identyfikację sprawcy cyberprzemocy;
4. W sytuacji, kiedy ustalenie sprawcy nie jest możliwe, przy współudziale rodziców/opiekunów prawnych, należy skontaktować się z dostawcą usługi w celu usunięcia z sieci kompromitujących lub krzywdzących materiałów;
5. W przypadku, gdy zostało złamane prawo, a tożsamości sprawcy nie udało się ustalić, należy bezwzględnie skontaktować się z policją.
Działania wobec sprawcy cyberprzemocy:
W przypadku, gdy sprawca cyberprzemocy jest znany i jest on czytelnikiem Biblioteki, Dyrektor powinien podjąć następujące działania:
1. przeprowadzić rozmowę z dzieckiem/małoletnim, której celem jest ustalenie okoliczności zajścia, wspólnie zastanowić się nad jego przyczynami i poszukać rozwiązania sytuacji konfliktowej;
2. omówić z dzieckiem/małoletnim skutki jego postępowania i poinformować o konsekwencjach, które zostaną wobec niego zastosowane;
3. zobowiązać sprawcę do zaprzestania swojego działania i usunięcia z sieci szkodliwych materiałów;
4. ustalić ze sprawcą sposób zadośćuczynienia wobec ofiary cyberprzemocy.
Jeśli w zdarzeniu brała udział większa grupa dzieci/małoletnich, należy rozmawiać z każdym z nich z osobna, zaczynając od lidera grupy;
1. Osoby uczestniczące w wyjaśnieniach zdarzenia (pracownicy) zobowiązani są do sporządzenia notatki służbowej (zał. nr 5) z rozmów ze sprawcą, ich rodzicami oraz świadkami zdarzenia;
2. Jeśli zostały zabezpieczone dowody cyberprzemocy, należy je również włączyć do dokumentacji zdarzenia (wydruki, opis, itp.);
3. Nie należy konfrontować sprawcy i ofiary cyberprzemocy;
4. Rodzice sprawcy zostają poinformowani o przebiegu zdarzenia i zapoznani ze
zgromadzonym materiałem, a także z decyzją w sprawie dalszego postępowania i podjętych przez jednostkę środkach dyscyplinarnych wobec ich dziecka/małoletniego;
5. W przypadku szczególnie drastycznych aktów agresji z naruszeniem prawa, Dyrektor zobowiązany jest zgłosić te fakty policji.
Procedura „Niebieskiej Karty”
Procedura „Niebieskiej Karty” jest procedurą interwencji obejmującą działania wielu służb, mającą na celu zatrzymanie przemocy domowej oraz zapewnienie bezpieczeństwa osobie podejrzanej, że jest dotknięta przemocą domową. Członkowie grupy diagnostyczno-pomocowej, współpracując ze sobą, opracowują plan pomocy dostosowany do potrzeb rodziny, udzielając jej wszechstronnego i kompleksowego wsparcia
w jego realizacji. Procedura „Niebieskiej Karty” nakłada na Bibliotekę określone zadania w przypadku uzasadnionego podejrzenia o stosowanie wobec dziecka/małoletniego przemocy domowej, jeżeli np. dziecko/małoletni:
• Ma ślady przemocy fizycznej - ślady uderzeń, oparzeń, siniaki, rany, często zdarzające się opuchlizny, złamania, zwichnięcia itd.
• Ma ślady przemocy psychicznej - moczenie, nadmierna potliwość, bóle, zaburzenia mowy związane z napięciem nerwowym itd.
• Przejawia trudności w nawiązywaniu kontaktu, niską samoocenę, wycofanie, lęki, depresję, płaczliwość, zachowania destrukcyjne, agresję, apatię, nieufność, uzależnianie się od innych, zastraszenie, unikanie rozmów itd.
• Ma brudny strój, nieodpowiedni do pory roku, rozwój, wzrost i wagę nieadekwatne do wieku, nie korzysta z pomocy lekarza mimo przewlekłej choroby itd.
Pracownik, który zauważy niepokojące symptomy lub jest świadkiem krzywdzenia ma obowiązek reagować. W takim przypadku pracownik zobowiązany jest poinformować o tym Dyrektora. Dyrektor informuje Ośrodek Pomocy Społecznej działający na terenie Miasta i Gminy Olkusz
o podejrzeniu krzywdzenia małoletniego. Pracownik socjalny wszczyna procedurę „Niebieskiej Karty”.